Àsenta un parè cumunu, è chì cunteni
parti di virità, u non sviluppu duratoriu
hè a càusa di tanti dificultà subiti da i
Corsi. Hè, in principiu, da sfrancà stu difettu chì
a Cullittività Tarrituriali di Corsica hè in càrica
d’elaburà un Pianu d’assistamentu è di sviluppu
duratoriu di a Corsica, u famosu PADDUC, chì
si ni parla tantu senza sapenni nienti. Or v’eccu
chì una virsioni ricenti di u prughjettu, chì data
da nuvembri 2003, prisenta i risultati di i studdi
fatti sin’ad avà. St’ozioni avarìani da essa ratificati
da i nosci eletti à cap’è à calchì sittimani.
Da migliurà i cundizioni di vita in l’Ìsula, i ridattori
di u testu prupònini di sfassi di a lògica di
l’assistanatu è ambiziunèghjani di fundà a pulìtica
di sviluppu cù i propii avantaghji di a nostra
terra. Cù stu prughjettu, d’altrondi propiu ghjustificatu,
passarìami da una sucetà di u frazu à
una sucetà di pruduzzioni. Ma comu fà ?
Cunveni, sicondu i pianificatori, ad avviassi in
una pulìtica unicamenti urientata versu u turìsimu
d’altu lussu è di favurizà l’ecunumìa risidenziali.
Ci vol dinò à prumova un’agricultura di
qualità, diversifichèndusi cù l’aiutu di l’agroturìsimu.
S’arrèmbani à sti dui urientazioni uni
pochi d’allusioni à i pussibilità ufferti da l’attività
dipindenti di u mari (cruceri è acquacultura), i
novi tecnulugìi è i servizii à i parsoni.
Scuprendu stu testu, u lettori s’impinsirisci è stà
in parapatenti, chì a virsioni di 2006 ùn prisenti
alcuna nuvità di pettu à diffarenti prughjetti chì
si sò multiplicati da l’anni. Par un dettu, un rapportu
di 1988, urdinatu da l’Assemblea
Rigiunali di tandu ci prupunìa dighjà turìsimu di
qualità è ancu a criazioni di un’ecunumìa «golfique
[sic] !» Or hè sapiuta chì u sviluppu annunciatu,
in l’annati 1990, ùn s’hè micca fattu, è fù
ancu l’èpica a più pèssima da a nostra ecunumìa.
Una quistioni s’imponi sùbitu : comu hè chì i
nostri sviluppadori s’arràncani à u stessu scinariu
senza circanni d’altri ? Avarani l’idei cusì
pòvari ? Ùn saremu quantunqua po micca cundannati
à un avvena dicritatu in eternu da una
divinità diciarbiddata. D’altrondi, parchi a rializazioni
di u PADDUC l’ani cunfidata à scagni di
studii fora di Corsica, quandu altri istitutzioni
corsi, tali l’Università, mai sò stati cunsultati ?
Sarà chè no semu cusì incumpitenti ?
Eppuri, magaru sta pèssima mancanza di criatività,
magaru sta prucedura dubitosa, l’ùltima
virsioni di u PADDUC ùn hè micca fatta à quel
versu. Hè u risultatu di un longu studiu di i cummissioni
chì si sò aduniti. Ma allora parchì
l’ozioni scelti sò tinuti sicreti, parchì ùn pruducìni
micca dibàttiti in a cità ? I quistioni ecunòmichi,
quant’è l’altri, mirètani d’essa palisati è
discutitti da tutti di fattu chì i dicisioni presi fùssini
d’ampiu accunsentu. Ùn hè chè cusì ch’eddu
si sghjunghji à una sucetà più participativa,
veni à dì più dimucràtica.
I scelti dicisi da u PADDUC sò grevìssimi da a
Cosica è da i Corsi par vìa chì, sicondu a Leghji,
u prughjettu aduttàtulu ùn si mudificarà micca
intali à un longu tempu è s’impunarà, par un
dettu, in quant’à l’infrastruttura.
À l’accorta, u PADDUC ùn si pò micca accittà
tali è quali eddu hè. S’è no vulemu migliurà stu
prughjettu, importa d’urgenza d’infurmà è
d’apra un dibàttitu in l’Ìsula sana è cù a diaspora.
I pochi mesi in più cunsacrati à currèghjalu ci
farìani prò da acquistà annati di benistà è di
paci.
Traslazioni da u francesu di Rinatu Coti
*Prufessore emeritu à l’Università di Corsica